Wildkamperen in Denemarken: de onbekende parel dichtbij

Hoewel de meeste mensen bij wildkamperen in Europa niet direct aan Denemarken denken is dit derde Scandinavische land een onontdekte parel op het gebied van wildkamperen en natuurbeleving.

Geen ‘allemansretten’ in Denemarken

Allemansretten (NO)/ Allemansrätten (ZW) / Freedom to Roam (Schotland) is het recht om je vrij door de natuur te bewegen. Het is dit recht dat Noorwegen, Zweden en Schotland tot de wildkampeerIanden van Europa maakt.

In deze landen kun je dan ook dagen door de natuur struinen zonder ook maar iets van bewoning, laat staan overnachtings-accomodaties, tegen te komen. Het allemansretten maakt wildkamperen daarom bijna noodzakelijk.

In tegenstelling tot Noorwegen en Zweden kent Denemarken echter geen allemansretten.

Maar door de sterke invloed van het ‘friluftsliv’ is het wel degelijk heel makkelijk om legaal in Denemarken te wildkamperen.

Friluftsliv

Net zoals in Noorwegen en Zweden is het zogenaamde ‘friluftsliv’, letterlijk vertaald ‘buitenleven’, sterk in de cultuur aanwezig.

In Noorwegen zien we het frilufsliv vooral terug in de buitensporten en de mentaliteit om ‘even’ die berg op te klimmen na een werkdag.

In Zweden wordt vooral snel de sneeuwscooter of quad gepakt om naar een shelter in het bos te rijden en te gaan (ijs)vissen in het weekend.

In Denemarken zien we het friluftsliv terug komen in de buiten-peuterspeel’zaal’, het stimuleren van wildplukken en de overdaad aan mogelijkheden om te wildkamperen.

Wildkamperen volgens het Deense Natuurbeheer.

Op de website van de Deense Natuurbeheer lezen we dat er 4 mogelijkheden zijn om te wildkamperen in de Deense natuur. Zoals je zult merken mag dan wildkamperen misschien niet officieel overal toegestaan zijn, maar heb je zoveel keus en mogelijkheden dat het heel dicht bij de vrijheid van wildkamperen in Noorwegen en Zweden komt.

We zetten hieronder de 4 mogelijkheden om te wildkamperen in Denemarken op een rijtje, gaan kort in op de algemene regels voor gebruik van deze plekken en sluiten af met een lijstje handige woorden om te (her)kennen in het Deens.

Slapen op de bosgrond

Zoals we ook terug vinden in de Duitse wet rondom wildkamperen, mag je in Denemarken eigenlijk altijd in het bos slapen zolang je geen tent opzet. Je mag dus wel je slaapmat en slaapzak uitrollen, een hangmat ophangen en eventueel een zeiltje spannen tegen de regen. Er staat wel specifiek genoemd dat je tarp niet mag functioneren als tent, dus dit is een beetje een grijze zone.

Let wel op, deze regel geldt dus specifiek alleen voor in het bos. Weilanden, duinen, parken, stedelijk gebied en het strand geldt dit dus niet voor.

Primitiv overnatningsplads – primitieve overnachtingsplekken

Met alleen een zeiltje slapen is niet voor iedereen weggelegd, maar gelukkig is Denemarken ook bezaaid met kleine wildkampeerplekken. Deze plekken kun je vergelijken met de paalkampeerplekken die we in Nederland tot voor kort nog hadden of de bivakzones in Belgie.

Het grote verschil met de paalkampeerplekken en de bivakzones is dat je er in Denemarken bijna over struikelt. Zoveel zijn het er. Je kunt dus heel makkelijk een meerdaagse tocht plannen waarbij je elke nacht op zo’n ‘overnatningsplads’ kunt slapen.

De plekjes zijn bedoeld voor kleine groepen, denk aan families of kleine vriendengroepen. Meestal is er plek voorzien voor maximaal 8 tentjes, naast de eventuele aanwezige schuilplekken, ook wel ‘shelters’ genoemd.

Vaak is er toegang tot vers drinkwater te vinden en zijn er eenvoudige (droog-)toiletten. Maak, als je op zo’n plek overnacht, zeker gebruik van deze toiletten, want je wilt de omgeving niet vervuilen.

Op udinaturen.dk (‘uit in de natuur’.dk) kun je alle primitieve overnachtingsplekken vinden. Klik bovenaan op ‘Sov under stjernerne’ (slaap onder de sterren) en kies onder ‘overnatning’ (overnachting) voor primitiv overnatningsplads en/of primitiv overnantningsplads med shelter ((…) met schuilplek).

Onderaan dit artikel zetten we alle termen nog voor je op een rijtje met de vertaling.

Lejrplads – kampeer plek

Naast de primitieve overnachtingsplekken is er ook nog de zogenaamde ‘lejrplads’. Deze plekken zijn groter dan de primitieve overnachtingsplekken en zijn vooral bedoel voor bijvoorbeeld de scouting, schoolklassen of andere (georganiseerde) groepen.

Deze plekken kun je dan ook vooraf boeken voor 15 personen of meer. Als je geboekt hebt, heb jij met je groep het eerste recht op gebruik van de plek, maar als er ruimte over is zijn andere mensen vrij om gebruik te maken van de plek en de faciliteiten.

Je hoeft niet te boeken als je gebruik wilt maken van deze plekken, zolang er plek vrij is mag je er altijd staan, maar de kans bestaat dus dat hij wel volledig bezet is.

Deze plaatsen kun je ook vinden en boeken op udinaturen.dk, vink dan bij ‘sov under stjernerne’ > ‘overnatning’ de ‘lejrplads’ aan. Of boek de plek op booking.naturstyrelsen.dk

Fri teltning – vrij ‘tenten’

Naast het slapen op de bosgrond heeft Denemarken meer dan 275 bossen aangeduid waar je wel je tent mag opzetten eender waar. Uiteraard wordt er wel van je verwacht dat je specifieke regels in acht neemt tijdens het kamperen. Je vindt deze in het Engels terug in de PDF ‘Fri teltning – camping for the quiet forest hiker’.

De naam van de handleiding zegt al veel over de inhoud: Net zoals eigenlijk altijd geldt voor wildkamperen is de eerste en belangrijkste regel altijd ‘leave no trace’; laat geen sporen achter. Denk aan afval, vernieling en lawaai als de 3 grootste inbreuken op dit (voor)recht.

Een andere handige regel om te onthouden tijdens het vrij ‘tenten’ is de 1,2,3-regel:

• Je mag maximaal 1 nacht verblijven op dezelfde plek;
• Je mag maximaal 2 tenten opzetten op dezelfde plek;
• Je mag maximaal 3-persoonstenten opzetten.

Algemene regels voor al het wildkamperen in Denemarken

Voor alle 4 de vormen van wildkamperen in Denemarken gelden de volgende regels en rechten:

• Het kamperen in de natuur is altijd gratis (ook voor de geboekte lejrplads);
• Je mag wildplukken voor eigen consumptie (gebruik de Deense app ‘VILD MAD’ en leer wat er allemaal wanneer te vinden is);
• (Gemotoriseerde) voertuigen zijn alleen toegestaan bij de plekken als dit specifiek staat aangeduid of als je een vergunning hebt aangevraagd;
• Afval neem je mee (dit geldt ook voor wc-papier!);
• Open vuur mag je alleen maken op aangewezen vuurplaatsen;
• Je mag hout sprokkelen, dus losse takken van de grond pakken, maar je mag geen bomen kappen of takken afbreken/zagen;
• Bij gebrek aan toilet faciliteiten moet je jouw boodschap een eind van de kampeerplek achterlaten, de grote boodschap begraven en wc-papier meenemen of verbranden.

Handige Deense woorden om te kennen tijdens het wildkamperen

• Bålplads | Vuurplaats
• Drikkevand | Drinkwater
• Shelter | Schuilplaats
• Tilladt | Toegestaan
• Ikke Tilladt | Niet toegestaan
• Telt | tent

Vertaling van de ‘faciliteter’ (faciliteiten) op udinaturen.dk

• Bålhytte | Overdekte vuurplaats
• Bålplads | Vuurplaats
• Vandpost | Waterplek
• Udsigtstårn | Uitzichtstoren
• Udsigtspunkt | Uitzichtspunt
• Hundeskov | Hondenbos (hier mag de hond los)
• Madpakkehus | Overdekte picknickbankjes (meestal met vuilnisbakken en (droog-)toilet)
• Udendørs træning | ‘Buiten-training’, meestal in de vorm van trim voorzieningen;
• Legeplads | Speeltuin/speelplek
• Skov der kan bookes | ‘Bos dat je kan boeken’
• Kælkebakke | rodelbaan/ slee helling.

Wildkamperen in Denemarken: conclusie

Hoewel wildkamperen dus niet volledig vrij is in Denemarken komt het er in de praktijk op neer dat je eigenlijk zoveel mogelijkheden en vrijheden hebt dat het bijna wel zo had kunnen zijn.

Het valt zelfs te bediscussiëren of Denemarken misschien niet nog veel vrijer is in haar regels omtrent wildkamperen en natuurbeleving dan Zweden, waar steeds strengere regels voor het wildkamperen beginnen op te komen.

Naast dat Denemarken zo ontzettend vrij is in haar wildkampeer-regels is het ook een heerlijk land om te ontdekken. De mensen zijn er vriendelijk, de gastronomie is er goddelijk (danish pastries, anyone?), door de lange kustlijnen heb je het idee op 1 groot waddeneiland te zijn en de taal heb je zo onder de knie.

Waar wacht je nog op? Wij plannen alvast ons eerstvolgende wildkampeer-avontuur in Denemarken in voor als de grenzen echt weer open gaan, ga je ook mee?